English
Transit ticaret, yurt dışından satın alınan bir malın Türkiye'ye ithal edilmeden başka bir ülke veya alıcıya satılması şeklinde gerçekleştirilen dış ticaret işlemidir. Malın fiziki hareketi ile alış ve satış faturalarının akışı birlikte değerlendirilmelidir.
Mevzuat notu: Transit ticaret işlemlerinde fatura tipi, KDV/istisna uygulaması, yabancı alıcı kimlik bilgisi ve e-belge alanları güncel mevzuata ve işlemin niteliğine göre değişebilir. Eski internet anlatımlarındaki sabit vergi numarası veya istisna kodlarını doğrudan kopyalamayın; mali müşaviriniz ve güncel GİB kurallarıyla teyit edin.
Transit ticaret nasıl işler?
- Türkiye'deki firma yurt dışındaki tedarikçiden mal satın alır.
- Tedarikçi, Türkiye'deki firmaya alış faturası düzenler.
- Mal Türkiye'ye ithal edilmeden başka bir ülkedeki müşteriye sevk edilir.
- Türkiye'deki firma, nihai alıcıya kendi satış faturasını düzenler.
- Ödeme, banka ve kambiyo işlemleri tarafların sözleşmesine göre yürütülür.
Transit ticaret faturasında hangi bilgiler bulunmalı?
- Satıcı ve alıcının tam ticari unvanı
- Adres ve ülke bilgileri
- Malın ticari tanımı
- Miktar ve birim
- Birim fiyat ve toplam bedel
- Döviz cinsi ve gerekiyorsa kur bilgisi
- Teslim şekli
- Ödeme şekli
- İşleme göre vergi/istisna açıklaması
Transit ticarette e-Fatura mı e-Arşiv mi?
Düzenlenecek belgenin türü, satıcının e-belge kapsamı, alıcının niteliği ve güncel GİB teknik kurallarına göre belirlenir. Yurt dışındaki alıcıya düzenlenen belgelerde e-Arşiv veya ilgili e-belge senaryosu gündeme gelebilir. İşlem yapılırken kullanılan muhasebe/e-belge yazılımındaki güncel senaryolar kontrol edilmelidir.
KDV ve istisna kodu nasıl seçilir?
Kaynak eski anlatımda KDV'nin sıfır seçilmesi ve belirli bir istisna kodunun kullanılması önerilmişti. Ancak vergi kodları ve teknik fatura senaryoları zaman içinde değişebildiği için yeni faturada eski kodu doğrudan kullanmak yerine işlemin hukuki niteliği mali müşavir tarafından doğrulanmalıdır.
Yabancı alıcı vergi numarası alanı
E-belge sistemlerinde yurt dışı alıcılar için kimlik/vergi numarası alanının nasıl doldurulacağı kullanılan belge senaryosuna ve güncel teknik kılavuza bağlıdır. Sabit bir numaranın her işlemde geçerli olduğu varsayılmamalıdır.
Transit ticarette dikkat edilmesi gereken belgeler
- Yurt dışı alış faturası
- Yurt dışı satış faturası
- Taşıma belgesi / konşimento / CMR
- Çeki listesi
- Banka ve ödeme belgeleri
- Gerekli durumlarda menşe, sigorta ve diğer dış ticaret belgeleri
Transit ticaret ile normal ihracat arasındaki fark
Normal ihracatta mal Türkiye'den çıkar. Transit ticarette ise mal çoğu senaryoda Türkiye'ye girmeden yurt dışındaki tedarikçiden başka bir yurt dışı alıcıya yönlendirilir. Bu nedenle gümrük, vergi ve kambiyo süreçleri normal ihracattan farklı değerlendirilir.